Chatbot uspokoił, pacjent odwołał wizytę u lekarza. Co Polacy robią z wynikami badań po rozmowie z AI

REKLAMA
REKLAMA
Wynik badania przychodzi wieczorem do aplikacji, a wizyta jest za kilka dni. Według ankiety OBTK 27 proc. osób, które w ostatnim roku pytały AI o zdrowie, wgrało do czatu wyniki badań, zanim omówiło je z lekarzem. Kardiolog radzi mówić o tym na wizycie, ale przestrzega przed samodzielnymi decyzjami.
- O co pytamy AI
- Wyniki badań przed wizytą u lekarza
- Komu pacjent ufa bardziej: lekarzowi czy AI
- Gdy chatbot fałszywie uspokaja
- Co AI może zrobić z wynikami badań, a co należy do lekarza
- Jak szybciej skontaktować się z lekarzem
- Źródła
Jeszcze kilka lat temu objawy wpisywaliśmy w wyszukiwarkę. Dziś wielu pacjentów pyta także chatboty, które odpowiadają od razu, pełnymi zdaniami i pewnym tonem. Z raportu „Zdrowie z AI” agencji On Board Think Kong (OBTK) wynika, że w ciągu 12 miesięcy o sprawy zdrowotne pytało sztuczną inteligencję 58 proc. dorosłych Polaków, a 27 proc. robiło to wielokrotnie. Autorzy szacują tę grupę na ok. 17 mln osób. Ankietę internetową (CAWI) przeprowadziła SW Research w dniach 8–10 września 2026 r. na próbie 1000 dorosłych, dobranej pod względem płci, wieku i wielkości miejscowości.
REKLAMA
REKLAMA
O co pytamy AI
Co drugi korzystający pyta o objawy. Dalej są leki i suplementy (36 proc.) oraz interpretacja wyników badań (33 proc.), o którą częściej pytają kobiety (40 proc.) niż mężczyźni (26 proc.), a wśród osób po 50. roku życia – 42 proc. Z kolei 27 proc. korzystających deklaruje, że wgrało do czatu wyniki swoich badań, zanim omówiło je z lekarzem. Te pytania zadano 576 osobom, które w ostatnim roku korzystały z AI w sprawach zdrowia.
REKLAMA
Wyniki badań przed wizytą u lekarza
Jednym z powodów może być dostępność narzędzia. Wyniki trafiają do aplikacji laboratorium lub na konto pacjenta wcześniej niż termin konsultacji, a pytanie „czy mam się martwić?” pojawia się od razu, często wieczorem. Czat jest pod ręką o każdej porze.
– Coraz częściej pacjent zaczyna wizytę od zdania: „pytałem czat i on mi powiedział, że…”. Bywa, że to dobry początek – ktoś przychodzi z wydrukowanymi wynikami, rozumie, co oznaczają skróty, ma przygotowane pytania. Zdarza się też, że to właśnie AI przekonała kogoś, żeby wreszcie przyszedł z objawem, który od miesięcy bagatelizował – mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof Ozierański, kardiolog, lekarz współpracujący z getmed.pl.
Kardiolog dostrzega jednak także ryzyko. – Ale widzę też drugą stronę: pacjenta, który odstawił lek, bo czat napisał o skutkach ubocznych, albo który przez dwa tygodnie czekał z niepokojącym objawem, bo odpowiedź brzmiała uspokajająco. Najtrudniejsze jest to, że AI odpowiada bardzo pewnym tonem i ten ton zostaje w głowie pacjenta dłużej niż zastrzeżenie, że należy skonsultować się z lekarzem – podkreśla prof. Ozierański.
Komu pacjent ufa bardziej: lekarzowi czy AI
Korzystanie z czatu nie oznacza większego zaufania do niego. Z raportu „Granice zaufania. AI w ochronie zdrowia z perspektywy pacjentów i lekarzy”, przygotowanego przez Instytut Badań Pollster, Poradnikzdrowie.pl i Okręgową Izbę Lekarską w Warszawie, wynika, że przy sprzecznych rekomendacjach 62 proc. pacjentów zaufałoby lekarzowi, a 4 proc. narzędziu AI. Dla 29 proc. wybór zależy od kontekstu klinicznego i jakości uzasadnienia, pozostali nie mają zdania. Lekarze nie doceniają tego zaufania: wybór lekarza przez pacjenta przewiduje tylko 37 proc. z nich. Ankietę przeprowadzono na przełomie lipca i sierpnia 2026 r. wśród 1039 pacjentów i 288 lekarzy. To deklaracje, a nie obserwacja zachowań w gabinecie.
W raporcie dr n. med. Artur Drobniak, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie, zaznacza, że AI „nie może zastąpić odpowiedzialności klinicznej, doświadczenia i oceny konkretnego przypadku”.
Gdy chatbot fałszywie uspokaja
Jednym z poważniejszych zagrożeń jest odpowiedź, która fałszywie uspokaja i opóźnia kontakt z lekarzem. Naukowcy z Icahn School of Medicine at Mount Sinai sprawdzili to w teście opublikowanym 23 lutego 2026 r. w „Nature Medicine”. ChatGPT Health, zdrowotna usługa OpenAI, oceniał pilność 60 opisów przypadków z 21 specjalizacji, przedstawionych w 16 wariantach, co dało 960 rozmów. Punktem odniesienia była ocena trzech niezależnych lekarzy. Podręcznikowe stany nagłe, takie jak udar czy ciężka reakcja alergiczna, chatbot rozpoznawał dobrze. Jednak w 52 proc. sytuacji zakwalifikowanych przez lekarzy jako nagłe zaniżył pilność – zamiast na SOR kierował na przykład na wizytę w ciągu doby lub dwóch. Był to symulowany test jednego narzędzia, a nie badanie zachowań prawdziwych pacjentów.
Silny ból w klatce piersiowej, nagła duszność, niedowład, zaburzenia mowy lub świadomości, ciężka reakcja alergiczna? Nie czekaj na odpowiedź czatu. Dzwoń pod 112 lub 999 i stosuj się do poleceń dyspozytora.
Respondenci OBTK deklarowali też konkretne działania po rozmowie z AI: 14,9 proc. potraktowało odpowiedź jak diagnozę, 19,2 proc. kupiło lek bez recepty lub suplement, 8,3 proc. zmieniło dawkę albo odstawiło lek bez konsultacji, a 7,4 proc. zrezygnowało z zaplanowanej wizyty. Co czwarty nigdy nie sprawdza informacji od AI. Jest i druga strona: 13,6 proc. umówiło wizytę, na którą inaczej by nie poszło. Wśród najmłodszych (do 24 lat) wizytę umówiło 27 proc., a odwołało 8 proc., choć ta podgrupa była niewielka.
Co AI może zrobić z wynikami badań, a co należy do lekarza
– Nie mam pretensji do pacjentów, że pytają AI. Trzeba jednak pamiętać, że czat odpowiada na takie pytanie, jakie mu zadamy. Żeby dobrze je sformułować, a potem właściwie zrozumieć odpowiedź, potrzebna jest podstawowa wiedza z fizjologii, anatomii czy farmakologii, której większość pacjentów naturalnie nie ma. Czat może udzielić nawet dobrej odpowiedzi, ale tylko na dobrze zadane pytanie. Wolę więc, żeby pacjent powiedział mi wprost „czat napisał, że…”, niż żeby to przemilczał. Wtedy mogę wyjaśnić, w czym odpowiedź była trafna, a gdzie nie pasuje do jego sytuacji. Problem zaczyna się wtedy, gdy odpowiedź czatu zastępuje wizytę, zamiast do niej przygotować – mówi prof. Krzysztof Ozierański.
AI może wyjaśnić skróty i nazwy parametrów albo pomóc przygotować pytania na wizytę. Wskazówki, jak przygotować się do kolejnego badania, warto potwierdzić w placówce, która je wykonuje. Z lekarzem trzeba ustalić, czy wynik poza normą wymaga leczenia lub dalszej diagnostyki. Nie zmieniaj ani nie odstawiaj leków przepisanych przez lekarza wyłącznie na podstawie odpowiedzi AI, a w sprawie leków bez recepty poradź się lekarza lub farmaceuty. Nie odwołuj też wizyty tylko dlatego, że „czat uspokoił”.
Wyniki badań to dane o zdrowiu, które RODO zalicza do szczególnych kategorii danych osobowych (art. 9). Najbezpieczniej nie przesyłać pełnych dokumentów medycznych do ogólnodostępnych chatbotów, tylko zapytać o znaczenie konkretnego pojęcia. Samo usunięcie imienia, nazwiska i PESEL-u nie zawsze chroni przed rozpoznaniem, bo dokument zawiera też daty czy nazwy placówek. Sprawdź również zasady przechowywania danych i ustawienia prywatności danej usługi.
Jak szybciej skontaktować się z lekarzem
W publicznej ochronie zdrowia możesz skorzystać z teleporady w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), a wieczorem, w nocy, w weekendy i święta – z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Gdzie szukać pomocy, podpowie całodobowa, bezpłatna Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ i Rzecznika Praw Pacjenta (800 190 590). To infolinia informacyjna: wskaże placówkę i wyjaśni prawa pacjenta, ale nie zastąpi pilnej konsultacji medycznej.
Kto woli wizytę prywatną, może skorzystać z internetowych platform medycznych, które zbierają w jednym miejscu terminy placówek należących do różnych sieci. Przykładem jest ZnanyLekarz czy getmed.pl, ale podobnych serwisów jest więcej. Przed rezerwacją warto porównać ceny, terminy i zakres usług, a przy pakietach medycznych sprawdzić, co dokładnie obejmuje umowa.
Dostępność czatu może tłumaczyć, dlaczego część pacjentów pyta go o wynik przed wizytą. Nie oznacza to jednak, że ufają mu bardziej niż lekarzowi. Chatbot może pomóc zrozumieć pojęcia i przygotować pytania, ale nie zastąpi konsultacji i oceny lekarza.
Źródła
- Informacja prasowa "Czy naprawdę wolimy AI od lekarza? 27 proc. Polaków pokazuje chatbotowi wyniki badań, zanim trafią do gabinetu" getmed.pl otrzymany przez redakcję, listopad 2026 r.
Słowa kluczowe:
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



